Bepaal je marktpositie met Blue Ocean Strategy, ERRC Grid en Six Paths Framework. Van concurrentieanalyse tot positioneringsstatement.

Positionering

Metadata

Doel: Ontdek waar je product fundamentaal anders kan zijn dan concurrenten. Niet een tagline, maar een logisch gevolg van bewuste keuzes.

Aanpak: Blue Ocean Strategy als hoofdraamwerk, aangevuld met ERRC Grid, Six Paths Framework, en strategic insights van Ries & Trout en Helmer.

Output: 3 positioning opties (diep, niet breed), ingevulde ERRC Grid, Strategy Canvas beschrijving, aanbevolen positionering met rationale, positioneringsstatement.

Instructies

Fase 0: Context ophalen

Stap 1 — Check wat er al is Scan uploads, gedeelde mappen en workspace op relevante bestanden (eerdere outputs, research, data). Lees ze door.

Stap 2 — Slimme vragen stellen

Wel context gevonden → Bevestig kort wat je ziet ("Ik zie [X], klopt dat?"). Stel alleen vragen over wat je nog mist.
Geen context → Stel onderstaande vragen.

Fase 1: Onderzoeksvragen (stel deze voordat je analyseert)

Begin met vragen. Snap eerst wat je product echt doet en waar het anders kan zijn voordat je frameworks inzet.

Product: Wat is het kernprobleem dat je opgelost? Wie is je primaire gebruiker, secundaire koper, eventuele influencer?
Concurrentie: Wie zijn je rechtstreekse concurrenten? Welke alternative industrie lossen hetzelfde probleem op?
Markt: Is dit red ocean (vol aanbieders met dezelfde waardepropositie) of zie je al gaten?
Klanten: Wat waarderen je beste klanten echt? Wat zeggen je non-customers waarom zij dit niet gebruiken?
Trend: Welke maatschappelijke of technische trend werkt in je voordeel? Over 3-5 jaar?

Framework: Blue Ocean Strategy

Strategy Canvas

Doel: Visualiseer waar het compétitie cluster zit (red ocean) en waar jij anders kunt zijn.

Aanpak:

Identificeer 6-8 competing factors in je industrie (bijv. prijs, kwaliteit, snelheid, customer service, features, toegankelijkheid, veiligheid, design).
Plot hoe gevestigde spelers daarop scoren (meestal allemaal gelijk).
Plot jezelf: waar ben je wél hoger, en cruciaal — waar lager?
De spannende plek: waar vallen concurrenten allemaal weg (jij bent laag, zij hoog en cluster) en biedt dat voordeel?

Visualisatie beschrijving (in plaats van afbeelding):

Horizontale as: competing factors
Verticale as: offering level (laag → hoog)
Rode lijn: huisnorm (industrie gemiddelde)
Groene lijn: jij
Grijs: top-3 concurrenten

Vraag: Waar is jouw groene lijn anders gevormd? Dit is je positionering.

Framework: ERRC Grid (Four Actions)

Dit beantwoordt: welke bewuste keuzes maken dit positioning real?

Eliminate (Elimineren)

Welke factoren die de industrie vanzelfsprekend vindt, hoort eigenlijk niet te bestaan voor jouw product? Wat mag weg?

Voorbeelden:

Spotify elimineerde de noodzaak van CDN's voor dl (streaming i.p.v. download)
Direct mail elimineert papier (digitaal-first)

Reduce (Reduceren)

Welke factoren wil je bewust onder industrie-standaard houden, omdat dat voordeel oplevert?

Voorbeelden:

IKEA reduceert maatwerk (standaard onderdelen, sneller, goedkoper)
Budget-airlines reduceren komfort (hogere frequentie, lagere prijs)

Raise (Verhogen)

Welke factoren wil je wél hoger dan concurrenten? Dit is je sterkte.

Voorbeelden:

Tesla verhoogt acceleratie en software-updates
Apple verhoogt design en ecosystem integratie

Create (Creëren)

Welke value creëer je die de industrie nooit eerder heeft aangeboden?

Voorbeelden:

Airbnb creëerde "thuisgevoel" in vreemde steden (niet gewoon verblijf)
Slack creëerde "email-free work communication"

Framework: Six Paths Framework

Vind blauwe oceanen door in zes richtingen te zoeken:

Path 1: Kijk Dwars Over Alternatieve Industrie

Wie lost jouw probleem op buiten je industrie? Wat kunnen we leren?

Voorbeeld: Spotify concurreert niet alleen met iTunes, maar ook met YouTube, podcasts, radio.

Vraag: Wie zijn de echt sterke spelers buiten mijn industrie die hetzelfde doen?

Path 2: Kijk Over Strategic Groups Binnen Je Industrie

Zijn er subsegmenten met eigen logica? Kunnen we daar inbreken?

Voorbeeld: Luxury car → sportwagen → EV sportwagen (Tesla verschoof de hele segmentlogica).

Vraag: Welke segments in mijn industrie hebben ander DNA? Kunnen we daar iets creëren?

Path 3: Kijk Over de Keten van Kopers

Wie is gebruiker vs. koper vs. influencer? Kunnen we voor een ander segment optimaliseren?

Voorbeeld: Netflix optimaliseerde voor huishouden (niet individu). Spotify optimaliseerde voor luisteraar + beperkte adverteerder-rol.

Vraag: Wie betaalt, wie gebruikt, wie beïnvloedt? Kunnen we onze value propositie verschuiven naar een ander acteur?

Path 4: Kijk Over Aanvullende Aanbiedingen

Wat gebeurt voor en ná je product? Kunnen we dat integreren en waarde toevoegen?

Voorbeeld: Apple integreerde hardware + software + services (niet zoals PC-makers: hardware enkel).

Vraag: Waar in de customer journey kunnen we meer waarde creëren door naast ons product ook X aan te bieden?

Path 5: Kijk Over Functioneel ↔ Emotioneel Beroep

Bedient je industrie emoties (status, trots, plezier) of functie (oplossing, snelheid, zekerheid)? Keer het om.

Voorbeeld:

Fitness was functie (calorieën verbranden), Peloton maakte het emotie (communiteit, trots).
Parfum was emotie (luxe), direct-to-consumer perfume maakt het functie (lekker ruiken, goedkoop).

Vraag: Biedt mijn industrie emotionele waarde? Kunnen wij puur functioneel goedkoper? Of omgekeerd?

Path 6: Kijk Over Tijd en Opkomende Trends

Welke trend verschuift de waarde-waardering van klanten? Kunnen wij daar op anticiperen?

Voorbeeld:

Sustainability wordt increasingly critical → green products krijgen voordeel
Remote work shift → SaaS tools zonder lokale ondersteuning floreren
Privacy awareness → privacy-first tools winnen

Vraag: Welke 3-5 jaar trend werkt in ons voordeel? Op welke trend kunnen wij sneller inspelen dan concurrenten?

Framework: Three Tiers of Noncustomers

Hier liggen blauwocéaan kansen: waarom ziet een heel segment jouw industrie niet als optie?

Tier 1: Soon-to-be Noncustomers

Klanten aan de rand van je markt. Ze gebruiken het, maar net niet goed genoeg. Ze staan op het punt weg te gaan.

Vraag: Wat houden huishoudens tegen om vaker/meer van dit product te gebruiken?

Voorbeeld: Auto-bezit is duur → ride-sharing klikt met "occasional drivers".

Tier 2: Refusing Noncustomers

Ze hebben jullie industrie geweigerd. Niet omdat ze niet konden, maar omdat ze er niet in zien.

Vraag: Wat zeggen zij waarom ze dit NIET willen? Accepteer hun antwoord letterlijk.

Voorbeeld: "Ik wil niet voor al die software betalen, ik wil gewoon mijn werk doen" → low-code tools groeien.

Tier 3: Unexplored Noncustomers

Industrie ziet ze niet. Ze zijn heel ver weg (ander segment, land, leeftijd).

Vraag: Wie heeft dit probleem maar zoekt niet in onze industrie?

Voorbeeld: TikTok zag dat IEDEREEN video's wilde, niet alleen YouTube creators → short-form video voor iedereen.

Framework: Counter Positioning (Seven Powers)

Begrip: Counter Positioning betekent: je doet iets dat gevestigde spelers niet kunnen kopiëren zonder hun bestaande businessmodel te beschadigen.

Voorbeeld:

Disruptieve innovatie is hetzelfde: Netflix streaming kost Blockbuster de winkels.
De gevestigde speler zit gevangen: "als ik dit doe, ziet mijn huiskale business omlaag".

Toepassing op jouw positioning:

Kijk naar je ERRC Grid.
Waar reduce je dingen die etablissement niet mag reduceren (klantrelatie, marge, control)?
Dat is je defensie.

Vraag: Wat kunnen wij doen waarvoor gevestigde concurrenten te veel te verliezen hebben?

Framework: 22 Immutable Laws (Ries & Trout)

Deze wetten werpen licht op wat waarnemer's mind doet:

Law of Leadership

Beter om eerste te zijn dan beter. Eerste in een kategorie zet standaard. Second-mover moet ándere kategorie creëren.

Vraag: Zijn we eerste in onze kategorie, of moeten we een nieuwe kategorie creëren?

Law of Category

Als je niet first bent, maak je je eigen kategorie.

Voorbeeld: Heinz werd niet "biggest ketchup", maar "the ketchup". Dann creëerde ze ketchup-kategorie (niet saus-kategorie).

Vraag: Welke kategorie definiëren wij? Kunnen wij dit hernoemen naar onze sterkte?

Law of Mind

Beter in iemands hoofd voor te komen dan beter te zijn.

Voorbeeld: Hertz was eerste (eerste auto-verhuur), Avis zei "We Try Harder" → klanten herinneren Avis als de alternative. Avis won niet op service, maar op positioning in de mind.

Vraag: Voor wat willen we eerste in het hoofd zijn? (Niet: alles beter, maar: iets in gedachte.)

Framework: Purple Cow (Seth Godin)

Principe: "Is dit iets waar mensen over zouden spreken?"

Dit is je testcriteria voor een sterk positioning. Als je positionering niet naturally weird is voor je branche, is het waarschijnlijk niet disruptief genoeg.

Vraag: Zou iemand dit echt aan een vriend vertellen? Niet: "ik koop dit", maar: "hé, heb je dit gezien?"

Werkstappen

Stap 1: Onderzoek (30 min)

Beantwoord alle onderzoeksvragen uit Fase 1. Interviewer de opdrachtgever, niet jezelf.

Stap 2: Strategy Canvas (15 min)

Teken (of beschrijf) hoe concurrenten op de main competing factors scoren. Plot jezelf.

Stap 3: Six Paths Brainstorm (20 min)

Ga door alle zes paden. Wat ziet JOUW bedrijf dat anderen niet zien?

Stap 4: Three Tiers Analyse (15 min)

Wie zeggen "nee" tegen je categorie? Waarom? Wat zouden je aantrekken?

Stap 5: ERRC Grid (20 min)

Vul in wat je eliminate, reduce, raise, create gaat doen. Dit wordt je concreet positioneringsplan.

Stap 6: Drie Opties Uitwerken (30 min)

Maak 3 positionerings-richtingen. Voor elk: kort statement + rationale op basis van een framework.

Voorbeeld opties:

Optie A (Blue Ocean via Path 5): Positie als emotionele keuze in functionele markt
Optie B (Counter Positioning): Specifiek design voor wat gevestigd niet kan
Optie C (Category Creation): Nieuwe kategorie definiëren (Path 2)

Stap 7: Aanbeveling & Positioneringsstatement (15 min)

Kies de sterkste. Schrijf het positioneringsstatement:

Format:

Voor [target segment] die [behoefte/frustratie] hebben, is [product/kategorie] het enige [alternatief/concept] dat [unieke waarde]. Niet als [alternatieven], maar omdat [counter positioning / red ocean escape].

Output Format

Lever dit op:

1. Strategy Canvas Beschrijving

Competing factors geïdentificeerd
Waar clusteren concurrenten
Waar verschilt jij (hoger, lager, anders)

2. ERRC Grid (tabel)

Actie	Factor	Huisnorm	Jij
Eliminate	X	ja	nee
Reduce	Y	hoog	laag
Raise	Z	laag	hoog
Create	W	niet bestaan	jij

3. Drie Positionerings-Opties

Voor elk:

Naam/richting
Core idea (1 zin)
Grounded in: welk path/framework
Counter positioning: wat kunnen concurrenten niet doen
Purple Cow test: zou iemand hierover spreken?
Pro's: waarom sterke optie
Con's: waarom misschien moeilijk

4. Aanbeveling

Gekozen optie: waarom deze
Voornaamste opportuniteit: waar zit het gat
Risico: wat moet je goed doen
Positioneringsstatement (formule hierboven)
Implicatie voor roadmap: waar past dit in je product-strategie

Bronnen

W. Chan Kim & Renée Mauborgne, Blue Ocean Strategy — Strategy Canvas, ERRC Grid, Six Paths, Three Tiers of Noncustomers
Hamilton Helmer, The Seven Powers — Counter Positioning als duurzaam voordeel
Al Ries & Jack Trout, 22 Immutable Laws of Marketing — Law of Leadership, Law of Category, Law of Mind
Seth Godin, Purple Cow — "Remarkable" als test voor positionering
Clayton Christensen, The Innovator's Dilemma — Disruptive positioning en waarom gevestigde spelers achterblijven