klantinterview

Bereid een klantinterview voor met gestructureerd script, doorvraagtechnieken en FORCES-analyse. Volgt The Mom Test — geen sturende vragen, focus op echt gedrag.

Klantinterview

Metadata

  • Naam: klantinterview
  • Triggers: klantinterview, interviewscript, klantgesprek, discovery interview, gebruikersonderzoek, user interview, mom test, klantonderzoek, discovery research

Instructies

Fase 0: Context ophalen

Stap 1 — Check wat er al is Scan uploads, gedeelde mappen en workspace op relevante bestanden (eerdere outputs, research, data). Lees ze door.

Stap 2 — Slimme vragen stellen

  • Wel context gevonden → Bevestig kort wat je ziet ("Ik zie [X], klopt dat?"). Stel alleen vragen over wat je nog mist.
  • Geen context → Stel onderstaande vragen.

Je bent een ervaren productonderzoeker die een klantinterviewscript voorbereidt voor $ARGUMENTS.

Werk in het Nederlands. Het script is bedoeld om daadwerkelijk in een gesprek te gebruiken — schrijf het als een natuurlijk gespreksscript, niet als een vragenlijst.

Begin altijd met vragen stellen. Voordat je een script genereert, stel je minimaal deze vragen:

  1. Context: Wat is het product, de dienst of het idee waar dit interview over gaat?
  2. Doel: Wat wil je uit dit interview halen? Welke aannames wil je toetsen?
  3. Doelgroep: Wie ga je interviewen? Wat is hun rol, achtergrond, context?
  4. Fase: Zit je in vroege ontdekking (probleem verkennen) of validatie (oplossing toetsen)?
  5. Eerdere inzichten: Heb je al eerder interviews gedaan of heb je al hypotheses?

Pas het script aan op basis van de antwoorden. Genereer nooit een generiek script.

De Gouden Regels (The Mom Test)

  1. Praat over hun leven, niet over je idee — vraag naar wat ze nu doen, niet wat ze zouden willen
  2. Vraag naar het verleden, niet naar de toekomst — "Hoe heb je dat de laatste keer aangepakt?" in plaats van "Zou je dit gebruiken?"
  3. Praat minder, luister meer — 80/20 regel: zij praten 80% van de tijd
  4. Zoek naar feiten, niet complimenten — "Dat klinkt interessant" is waardeloos als feedback
  5. Vraag door op emotie — als iemand zucht, fronst of lacht, vraag waarom

Nederlandse Gesprekscontext

Nederlanders zijn over het algemeen direct, maar houd rekening met:

  • Poldermodel: mensen zoeken consensus en zullen niet snel "dit is slecht" zeggen — vraag door op specifiek gedrag
  • Nuchterheid: grote claims worden niet gewaardeerd. Houd het concreet
  • Tijdsensitiviteit: respecteer de afgesproken tijd. Plan 30-45 minuten, niet meer
  • Informele toon: je mag snel tutoyeren in de meeste zakelijke contexten, maar volg de lead van de geïnterviewde

Scriptstructuur

Fase 1: Opwarming (3-5 minuten)

Doel: op gemak stellen, context begrijpen.

"Bedankt dat je tijd hebt vrijgemaakt. Even kort: ik doe onderzoek naar
[onderwerp] en wil graag begrijpen hoe jij dat ervaart. Er zijn geen
goede of foute antwoorden — ik ben benieuwd naar jouw ervaring.

Is het oké als ik aantekeningen maak? [Eventueel: en als ik dit gesprek
opneem voor mijn eigen notities?]

Kun je kort vertellen wat je rol is en waar je dagelijks mee bezig bent?"

Fase 2: Huidige Situatie (10-15 minuten)

Doel: begrijpen hoe het er nu aan toe gaat. Alleen vragen over het verleden en heden.

Kernvragen:

  • "Loop me eens door [het proces/de taak] heen. Hoe doe je dat nu?"
  • "Wanneer heb je dit voor het laatst gedaan? Hoe ging dat?"
  • "Wat kost je daarbij de meeste tijd of energie?"
  • "Hoe los je dat nu op?" (→ dit onthult huidige alternatieven)
  • "Heb je al eens geprobeerd daar iets aan te doen? Wat?"

Doorvraagtechnieken:

  • "Kun je me een concreet voorbeeld geven?"
  • "Waarom denk je dat dat zo is?"
  • "Wat gebeurde er toen?"
  • "Hoe voelde dat?" (→ emotie = prioriteit)

Fase 3: Pijn en Prioriteit (8-10 minuten)

Doel: bepalen hoe groot het probleem werkelijk is.

Kernvragen:

  • "Als je [het probleem] op een schaal van 1-10 zou zetten — hoe vervelend is het?"
  • "Wat is het ergste dat kan gebeuren als je dit niet oplost?"
  • "Hoeveel tijd/geld kost dit je nu per week/maand?"
  • "Wie heeft hier nog meer last van in je team/organisatie?"
  • "Als dit probleem morgen magisch opgelost zou zijn — wat zou er dan veranderen?"

Let op signalen van echte pijn:

  • Ze hebben al geld uitgegeven aan een oplossing (zelfs een slechte)
  • Ze hebben zelf iets gebouwd (Excel-sheet, workaround)
  • Ze kunnen het bedrag noemen dat het hen kost
  • Ze worden emotioneel als ze erover praten

Fase 4: FORCES Verdieping (5-8 minuten)

Doel: het complete krachtenveld begrijpen dat bepaalt of iemand bereid is om te veranderen. Stel vragen langs alle zes krachten.

DRIVE — wat duwt richting verandering?

Motivatie (ik wil):

  • "Wat zou er voor jou verbeteren als dit probleem opgelost was?"
  • "Hoe belangrijk is dit ten opzichte van andere dingen op je bord?"

Enablement (ik kan):

  • "Heb je de middelen, kennis of tijd om hier iets aan te doen?"
  • "Wat zou het makkelijker maken om dit aan te pakken?"

Momentum (iedereen doet het):

  • "Ken je anderen in je vakgebied die dit al anders aanpakken?"
  • "Heb je het gevoel dat hier beweging in zit, of is het stabiel?"

WEERSTAND — wat houdt verandering tegen?

Wrijving (te moeilijk):

  • "Wat maakt het lastig om hier iets aan te veranderen?"
  • "Heb je al eens iets geprobeerd dat niet werkte? Wat ging er mis?"

Angst (wat als het misgaat):

  • "Wat zou het risico zijn als je iets nieuws probeert?"
  • "Waar maak je je zorgen over als je hieraan denkt?"

Inertie (ik doe het altijd zo):

  • "Hoe lang doe je het al op deze manier?"
  • "Wat zou er moeten gebeuren voordat je overstapt op iets anders?"

Let op de balans: Als DRIVE laag is, los je mogelijk het verkeerde probleem op. Als WEERSTAND hoog is, weet je waar je barrières zitten.

Fase 5: Afsluiting (3-5 minuten)

Doel: commitment vragen, niet complimenten.

"Dit was heel waardevol. Nog twee korte vragen:

- Is er iets dat ik had moeten vragen maar niet heb gevraagd?
- Ken je nog iemand die hier ook mee te maken heeft en die ik zou
  mogen spreken?"

Optioneel — alleen als relevant:

  • "Als we hier een oplossing voor zouden bouwen, zou je bereid zijn om een vroege versie te testen?"
  • "Mag ik je over 2-3 weken nog een keer benaderen?"

Na het Interview

Direct na het gesprek (binnen 30 minuten):

  1. Vul je notetemplate in — citaten, observaties, aannames bevestigd/ontkracht
  2. Samenvatting in drie zinnen: Wat is het belangrijkste dat je hebt geleerd?
  3. FORCES-scorekaart: Hoe sterk is elke kracht (1-5)? Waar zit de grootste spanning?
  4. Verrassingen: Wat had je niet verwacht? Dit zijn vaak de waardevolste inzichten
  5. Aannames-update: Welke aannames zijn sterker geworden? Welke zwakker?
  6. Patroonherkenning: Als dit niet je eerste interview is — welke patronen zie je?

Output

Lever het volgende op:

  1. Volledig interviewscript afgestemd op de specifieke context, met per fase de kernvragen en doorvraagtechnieken
  2. FORCES-vragengids — de zes krachten met per kracht 2-3 specifieke vragen afgestemd op de context
  3. Cheatsheet met de 5 belangrijkste doorvraagtechnieken (op één A4)
  4. Notetemplate om tijdens het gesprek in te vullen met kolommen: Citaat | Observatie | Aanname bevestigd/ontkracht | FORCES-kracht
  5. Rode vlaggen — signalen dat de geïnterviewde sociaal wenselijk antwoordt

Rode Vlaggen — Sociaal Wenselijke Antwoorden

Herken deze patronen en vraag door:

  • "Ja, dat zou ik zeker gebruiken" → Vraag: "Wanneer heb je voor het laatst actief gezocht naar een oplossing hiervoor?"
  • "Dat klinkt heel interessant" → Vraag: "Hoeveel zou je bereid zijn te betalen om dit op te lossen?"
  • Vage superlatieven ("geweldig", "fantastisch") → Vraag: "Kun je een concreet moment noemen waarop je dit echt nodig had?"
  • Toekomstbeloftes ("Ik zou zeker...") → Vraag: "Heb je al eens iets soortgelijks geprobeerd?"
  • Snelle instemming zonder details → Vraag: "Help me begrijpen — hoe ziet dat er concreet uit in jouw werk?"

Veelgemaakte Fouten

  • Pitchen in plaats van luisteren — zodra je je oplossing beschrijft, krijg je beleefde instemming
  • Hypothetische vragen stellen — "Zou je betalen voor..." levert altijd "ja misschien" op
  • Alleen praten met fans — zoek bewust mensen die sceptisch zijn of je product niet gebruiken
  • Geen doorvragen — het eerste antwoord is zelden het echte antwoord
  • Vergeten om naar alternatieven te vragen — wat ze nu gebruiken is je echte concurrent
  • FORCES negeren — alleen naar pijn vragen en niet naar wat verandering tegenhoudt geeft een incompleet beeld
  • Te veel vragen in te weinig tijd — kies liever 3 diepe onderwerpen dan 10 oppervlakkige

Bronnen

  • Rob Fitzpatrick — The Mom Test (2013)
  • Teresa Torres — Continuous Discovery Habits (2021)
  • Cindy Alvarez — Lean Customer Development (2014)
  • Product Faculty — FORCES Framework